Diskte Yer Kazanmak İçin Bölüm Boyutlandırma

C: sürücüsünde kırmızı çubuk görünmeye başladığında ilk akla gelen şey dosya silmek olur. Ama diskin başka bir bölümünde onlarca gigabayt boş yer duruyorsa, silmek yerine o boşluğu C: tarafına aktarmak çok daha mantıklı. İşte bu işleme disk bölüm yeniden boyutlandırma deniyor ve doğru sırayla yapıldığında dosyalarınıza dokunmadan tamamlanıyor.

Bölüm boyutlandırma tam olarak nedir?

Sabit diskiniz fiziksel olarak tek parçadır; Windows'ta gördüğünüz C:, D: gibi harfler ise o tek diskin mantıksal olarak ayrılmış parçalarıdır. Boyutlandırma, bu parçalar arasındaki sınırı kaydırmak anlamına gelir. Bir bölümü küçültürsünüz, ortaya çıkan "ayrılmamış alan"ı komşu bölüme eklersiniz. Diski ilk kez bölmeyi merak ediyorsanız, sitedeki bölümlendirme ve organizasyon rehberi mantığın temelini anlatıyor; burada ise zaten var olan bölümleri değiştirmeye odaklanıyoruz.

Veri kaybı olur mu?

Küçültme ve genişletme işlemleri normal şartlarda verilere zarar vermez, çünkü Windows sadece bölümün sınırını değiştirir. Yine de riski sıfır kabul etmek yanlış olur: işlem sırasında elektrik kesilmesi veya diskte var olan bir bozukluk tabloyu zedeleyebilir. Bu yüzden kural nettir — önemli dosyalarınızın yedeği başka bir yerde dururken başlayın.

Adım adım: Windows'un kendi aracıyla boyutlandırma

1. Disk Yönetimi'ni açın. Başlat düğmesine sağ tıklayıp "Disk Yönetimi" seçeneğine girin. Alt kısımda diskinizin şeritler halinde çizilmiş bölümlerini göreceksiniz. Buradaki "Ayrılmış", "EFI Sistem Bölümü" veya "Kurtarma" yazan küçük alanlara dokunmayın; onlar Windows'un açılışı için gerekli.
2. Boş yeri hangi bölümden alacağınıza karar verin. Genellikle D: gibi veri bölümü küçültülür. Küçültmeden önce o bölümün ne kadar boşu var, göz gezdirin. Bir bölümden, içindeki verinin kapladığı alandan fazlasını alamazsınız.
3. Küçültme işlemini başlatın. İlgili bölüme sağ tıklayıp "Birimi Küçült" deyin. Windows küçültülebilir en yüksek değeri hesaplar. Buraya istediğiniz miktarı megabayt olarak yazın (10 GB için yaklaşık 10240). Onayladığınızda o kadarlık alan, siyah çerçeveli "Ayrılmamış" bir bloğa dönüşür.
4. Ayrılmamış alanı hedef bölüme ekleyin. Şimdi C: sürücüsüne sağ tıklayıp "Birimi Genişlet" seçeneğini kullanın. Sihirbaz ayrılmamış alanı bulur, miktarı onaylarsınız ve işlem biter.
5. "Birimi Genişlet" soluk görünüyorsa şaşırmayın. Bunun sebebi neredeyse her zaman aynıdır: ayrılmamış alan, genişletmek istediğiniz bölümün hemen sağında değildir. Windows'un yerleşik aracı yalnızca sağ komşudaki boşluğu ekleyebilir.
6. Sıra sorunu varsa üçüncü taraf bir araca geçin. Boşluğu diskin üzerinde kaydırabilen bölüm yöneticisi programlar bu engeli aşar. Bu tür araçlarda işlem "beklemede" listesine eklenir, "Uygula" dediğinizde çalışır ve bazen yeniden başlatma isteyip Windows açılmadan önce tamamlanır. Bu sırada bilgisayarı kapatmayın.
7. Bittikten sonra kontrol edin. Bu Bilgisayar ekranından yeni boyutlara bakın, ardından bölüme sağ tık > Özellikler > Araçlar > "Denetle" ile hata taraması yapın. Sorun çıkmadıysa iş tamamdır.

Küçültmeye izin verilen alan neden bu kadar az?

Bu, en sık sorulan sorulardan biri. Bölümde 100 GB boş görünürken Windows size sadece 8 GB küçültme hakkı verebilir. Sebep, bölümün sonuna yerleşmiş taşınamayan dosyalardır. Şu adımlar genelde alanı ciddi biçimde artırır:

• Disk Temizleme ile geçici dosyaları ve eski Windows kurulumunu silin.
• Sistem Koruması'ndan geri yükleme noktalarının kapladığı alanı azaltın veya geçici olarak kapatın.
• Hazırda bekletme dosyası büyük yer tutar; ihtiyacınız yoksa devre dışı bırakabilirsiniz.
• Sayfa dosyasını geçici olarak başka bir sürücüye taşıyın; işlem bitince geri alın.
• HDD kullanıyorsanız birleştirme yapın. SSD'de birleştirme yapmayın, gerek yoktur.

Sık yapılan hatalar

• Yedek almadan başlamak. İşlemlerin çoğu sorunsuz geçer; sorun çıkan azınlığa dahil olursanız yedeksiz kalmak pahalıya gelir.
• Dizüstü bilgisayarı prizden çıkarıp işleme girmek. Batarya ortada bitmesin diye adaptörü mutlaka takın; batarya ömrü konusunu ayrıca ele aldığımız yazıya da göz atabilirsiniz.
• Kurtarma veya EFI bölümünü silmek. "Küçük ve gereksiz" görünen bu alanlar sistemin açılışıyla ilgilidir.
• C: sürücüsünü nefes alamayacak kadar dar bırakmak. Windows güncellemeleri ve geçici dosyalar için sistem bölümünde her zaman rahat bir boşluk kalmalı.
• Diskte hata varken boyutlandırmaya girişmek. Kötü sektörlü veya dosya sistemi bozuk bir diskte işlem yarıda kalabilir. Önce hata denetimi yapın.
• Yarıda müdahale etmek. Ekran uzun süre kilitli görünse bile kapatma düğmesine basmayın; en riskli an tam orasıdır.
• Sorunun kaynağını yanlış okumak. Alan darlığı bazen artıklardan gelir; kaldırılmış programların kalıntılarını temizlemek bazen boyutlandırmaya gerek bırakmaz.

Hızlı özet