Windows'u Hızlı Başlatmak İçin Gereken Ayarlar

Bilgisayarın açma tuşuna bastıktan sonra masaüstünün gelmesini beklerken kahve içmeye vakit buluyorsanız, sorun büyük olasılıkla donanımınızın yaşlanması değil, açılışta sırayla devreye giren programlardır. Aşağıda bilgisayar açılışı hızlandırma konusunu, hiç ayar menüsü kurcalamamış birinin bile takip edebileceği şekilde adım adım anlatıyorum.

Windows neden zamanla daha yavaş açılıyor?

Kurduğunuz her program, "ben açılışta da çalışsayım" diye kendini bir listeye ekleme hakkına sahiptir. İndirme yöneticileri, bulut depolama araçları, oyun platformları, yazıcı yardımcı programları, mesajlaşma uygulamaları… Tek tek bakıldığında hiçbiri ağır değildir. Ama on beş tanesi aynı anda diske ve işlemciye yüklendiğinde masaüstü göründüğü halde bilgisayar bir dakika boyunca kullanılamaz hâle gelir.

Yani asıl soru şu değil: "Bilgisayarım eskidi mi?" Asıl soru: "Açılışta kim benden izin almadan çalışıyor?"

Adım adım: Açılışı hızlandırma

1. Görev Yöneticisi'ni açın. Klavyeden Ctrl + Shift + Esc tuşlarına birlikte basın. Küçük bir pencere açıldıysa alttaki "Daha fazla ayrıntı" yazısına tıklayın. Bu tür kısayollar iş hızınızı ciddi biçimde artırır; sitede özel tuşlar ve kısayollara ayrılmış ayrı bir rehber de bulabilirsiniz.

2. "Başlangıç" sekmesine geçin. Burada açılışta çalışan programların listesi, yanında da "Başlangıç etkisi" diye bir sütun var. Yüksek, Orta, Düşük şeklinde yazar. Windows bu ölçümü kendisi yapar, yani hangi programın sizi beklettiğini tahmin etmenize gerek yok.

3. "Yüksek" etkili olanlardan başlayın. Tanıdığınız ve açılışta çalışmasına gerçekten ihtiyaç duymadığınız bir program varsa üzerine sağ tıklayıp Devre dışı bırak deyin. Örnek: müzik uygulamaları, oyun mağazaları, PDF okuyucuların hızlı başlatma modülleri, video düzenleme araçlarının güncelleyicileri.

4. Emin olmadıklarınıza dokunmayın. Adında "Intel", "AMD", "Realtek", "Synaptics", "NVIDIA" gibi donanım üreticisi ismi geçenler genellikle sürücülerle ilgilidir. Ses veya dokunmatik yüzey ayarlarınızın kaybolmasını istemiyorsanız bunları bırakın. Zaten çoğunun başlangıç etkisi düşüktür.

5. Güvenlik yazılımını asla kapatmayın. Antivirüs açılışta çalışmazsa koruma da yoktur. Kötü amaçlı yazılımlardan korunma tarafında verilen tavsiyelerin tamamı, koruma katmanının açılıştan itibaren aktif olmasına dayanır.

6. Ayarlar üzerinden ikinci bir kontrol yapın. Windows + I ile Ayarlar'ı açın, arama kutusuna "başlangıç" yazın. Buradaki liste Görev Yöneticisi'ndekiyle aynıdır ama anahtarlarla açıp kapatmak daha kolaydır. Ayrıca bazı modern uygulamalar yalnızca burada görünür.

7. Arka planda çalışan gereksiz uygulamaları kısın. Ayarlar > Uygulamalar > Yüklü uygulamalar yolunda, bir uygulamanın üç noktasına tıklayıp "Gelişmiş seçenekler" içinden arka plan izinlerini "Hiçbir zaman" yapabilirsiniz. Bu adım açılış süresini doğrudan değil, açılıştan sonraki ilk dakikaların akıcılığını etkiler.

8. Hızlı başlatmayı kontrol edin. Denetim Masası > Güç Seçenekleri > "Güç düğmelerinin yapacaklarını seçin" ekranında "Hızlı başlatmayı aç" seçeneği vardır. Açık olması genelde işinize yarar. Ancak bilgisayarınız bazen tuhaf donmalarla açılıyorsa bu seçeneği kapatmayı deneyin; hangi durumda daha iyi çalıştığını yalnızca denemeyle anlarsınız.

9. Diskte yer açın. Windows'un kurulu olduğu bölümde alan çok azaldıysa açılış da yavaşlar. Ayarlar > Sistem > Depolama'dan geçici dosyaları temizleyin. Uzun vadede sabit diski bölümlendirerek belgelerinizi ayrı bir alanda tutmak, sistem bölümünün rahat kalmasını sağlar.

10. Yeniden başlatın ve karşılaştırın. Değişikliklerin etkisini görmenin tek yolu tam bir yeniden başlatmadır. Fark hissetmediyseniz listeye dönüp bir sonraki "Yüksek" etkili programa geçin.

Sık yapılan hatalar

• Listedeki her şeyi kapatmak. "Hepsini devre dışı bıraktım, uçuyor" diyen kişiler genellikle bir hafta sonra ses gitti, dokunmatik yüzey jestleri çalışmıyor, bulut klasörü senkronize olmuyor diye geri döner. Seçici olun.
• Kayıt defteri temizleyici indirmek. "Tek tıkla bilgisayarınızı hızlandırın" iddiasındaki araçların çoğu ya hiçbir şey yapmaz ya da reklam yazılımı kurar. Windows'un kendi menüleri bu iş için yeterlidir.
• Programı kaldırdığını sanmak. Kısayolu çöp kutusuna atmak programı kaldırmaz; açılışta çalışmaya devam eder. Yazılımları tamamen kaldırma ve kalıntılarını silme konusundaki yöntemleri uygulamak gerekir.
• Sorunu yanlış yerde aramak. Masaüstü hızlı geliyor ama internet yavaşsa bu bir açılış problemi değildir, Wi-Fi bağlantı hızıyla ilgilenmek gerekir. Aynı şekilde bilgisayar açılışta değil kullanım sırasında donuyorsa RAM belleğini boşaltma ve işlemci sıcaklığını kontrol etme tarafına bakmalısınız.
• Otomatik güncellemeleri kapatmak. Kısa vadede birkaç saniye kazandırır, uzun vadede güvenlik açığı bırakır. Kötü bir takas.

Hangi durumda ayarlar yetmez?

Bilgisayarınızda hâlâ klasik s