Tarayıcı Ön Belleği Temizleme ve Hızlandırma

Tarayıcınız açılışta bir süre duruyor, sekmeler geç yükleniyor, bazı siteler eski hâliyle görünüyorsa suçlu genellikle tek bir şey değil: birikmiş ön bellek, şişmiş geçmiş, bir sürü eklenti ve dolmuş profil klasörü. Aşağıda bu birikintiyi adım adım nasıl temizleyeceğinizi ve internet tarayıcısı hızlı çalışması için hangi ayarları değiştirmeniz gerektiğini soru-cevap düzeninde anlatıyorum.

Ön bellek (cache) tam olarak nedir?

Bir siteyi ilk kez açtığınızda tarayıcı; logoları, yazı tiplerini, arka plan resimlerini ve stil dosyalarını bilgisayarınıza kaydeder. İkinci ziyarette bunları tekrar indirmez, diskten okur. Yani ön bellek aslında hız için vardır.

Öyleyse neden temizlemem gerekiyor?

Çünkü bu depo zamanla ölçüsüz büyür ve içindeki bazı dosyalar eskir. Sitenin yeni sürümü yayınlanmıştır ama tarayıcınız elindeki eski kopyayı gösterir; sayfa bozuk görünür, giriş yapamazsınız, sepet güncellenmez. Ayrıca disk üzerinde gigabaytlarca küçük dosya birikince arama işlemi yavaşlar. Temizlik, "hızı bozan hızlandırıcıyı" sıfırlamak gibidir.

Adım adım: ön belleği doğru temizleme

1. Doğru pencereyi açın. Chrome, Edge ve Firefox'ta Ctrl + Shift + Delete kısayolu temizleme penceresini getirir. Bu üç tarayıcıda da aynı tuş kombinasyonu çalışır, ayrı ayrı menü aramanıza gerek yok.
2. Zaman aralığını seçin. "Son 1 saat" yerine "Tüm zamanlar" seçeneğini işaretleyin. Sorun genelde aylar önce kaydedilmiş dosyalardan gelir.
3. Neyi sileceğinizi ayırt edin. "Önbelleğe alınmış görüntüler ve dosyalar" ile "Tarama geçmişi" güvenle silinebilir. Çerezler silinirse tüm sitelerden çıkış yaparsınız; Şifreler ve Otomatik doldurma kutularını ise dokunmadan bırakın.
4. Onaylayın ve bekleyin. Silme işlemi ön bellek çok büyükse bir dakika sürebilir. Bu sırada tarayıcı donmuş gibi görünür, kapatmayın.
5. Eklentileri gözden geçirin. Chrome'da adres çubuğuna chrome://extensions, Edge'de edge://extensions, Firefox'ta about:addons yazın. Kullanmadığınız her eklentiyi kaldırın; her biri açtığınız her sekmede bellek tüketir.
6. Açılış sayfalarını sadeleştirin. Ayarlar içindeki "Başlangıçta" bölümünde "Kaldığım yerden devam et" seçiliyse ve 20 sekmeniz varsa tarayıcı her açılışta 20 siteyi birden yüklemeye çalışır. "Yeni sekme sayfasını aç" seçeneği çok daha ferahtır.
7. Arama motoru ve öneri ayarlarını kontrol edin. Bilginiz dışında değişmiş bir arama motoru, adres çubuğuna yazdığınız her şeyi tuhaf bir siteye yönlendirir. Ayarlardan varsayılanı kendiniz seçin.
8. Donanım hızlandırmayı deneyin. Ayarlar → Sistem bölümündeki "Kullanılabilir olduğunda donanım hızlandırmayı kullan" seçeneği video ve kaydırma performansını artırır. Ekranda titreme veya siyah kutular görüyorsanız kapatmayı deneyin; her makinede aynı sonucu vermez.
9. Profili yenileyin (son çare). Yukarıdakiler işe yaramadıysa tarayıcının Ayarlar bölümündeki "Ayarları geri yükle / Sıfırla" seçeneği bozulmuş profil dosyalarını temizler. Yer imleri ve şifreler kalır, ayarlar fabrika hâline döner.
10. Tarayıcıyı güncelleyin. "Yardım → Hakkında" ekranını açmak güncelleme kontrolünü tetikler. Yeni sürümler çoğu zaman bellek kullanımını düşüren iyileştirmeler içerir.

Tarayıcıya göre küçük farklar

Sekmeleri uyutmak gerçekten fark eder mi?

Eder. Arka planda duran on beş sekme, RAM'i sessizce tüketir. Sekme uyutma açıkken bu sekmeler bellekten boşaltılır, üzerine tıkladığınızda geri yüklenir. Bilgisayarınızın belleği zaten sınırlıysa bu ayar tek başına gözle görülür rahatlama sağlar; bellek yönetimi konusunu ayrıntılı anlattığım RAM temizleme rehberi de bu noktada işinize yarar.

Sık yapılan hatalar

• Her gün ön bellek silmek. Temizlik sonrası ilk ziyaretler daha yavaş olur, çünkü her şey yeniden indirilir. Ayda bir veya bir sorun yaşadığınızda yapmak yeterli.
• Şifreleri yanlışlıkla silmek. Onay penceresindeki kutucukları okumadan "Temizle"ye basmak, kayıtlı tüm şifrelerinizi götürebilir. Yedeğiniz yoksa geri dönüşü yoktur.
• "Hızlandırıcı" program indirmek. Tarayıcıyı hızlandırma vaadiyle gelen araç çubukları ve temizleyicilerin çoğu reklam yazılımıdır; kötü amaçlı yazılımlardan korunma konusunu anlattığım yazıdaki mantık burada da geçerli: temizliği tarayıcının kendi menüsünden yapın.
• Aynı anda üç tarayıcı çalıştırmak. Chrome, Firefox ve Edge açıkken bellek üçe bölünür. Birini seçip diğerlerini kapatmak en kolay hızlandırma yöntemidir.
• Sorunun kaynağını yanlış yerde aramak.